BÀI THAM LUẬN CỦA CÔ GIÁO NGUYỄN THỊ THU HÀ (LỚP NHÀ TRẺ)

19/11/2013 8:45 Sáng 0 phản hồi

MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN THÓI QUEN NỀ NẾP BAN ĐẦU

CHO TRẺ NHÀ TRẺ.

Chương trình GDMN mới được ban hành kèm theo Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25/07/2009 của Bộ trưởng BGDĐT đã khẳng định: Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách,; hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lí, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời.

Như chúng ta đã biết, trẻ mầm non là giai đoạn khởi điểm của việc hình thành và phát triển nhân cách trẻ. Các mặt phát triển của trẻ hòa quyện vào nhau, ảnh hưởng lẫn nhau, không tách bạch rõ nét. Trẻ tựa như một chồi non mới nhú, còn rất non nớt, nhạy cảm với các động của môi trường xung quanh, việc uốn nắn trẻ là rất khó khăn vì trẻ dễ bị tổn thương về tâm lý. Do đó, muốn rèn luyện nề nếp, thói quen ngay từ đầu cho trẻ, cô giáo – người mẹ thứ hai – phải tạo được cho trẻ sự gần gũi, thân thiết, sự ấm áp, an toàn và là người bạn của trẻ để có thể hòa nhập được với môi trường lớp học. Vậy, hoạt động sư phạm của cô giáo mầm non đòi hỏi phải rất linh hoạt, nhạy bén, kịp thời, phải có sự sáng tạo để đáp ứng được những nhu cầu của trẻ.

Hoạt động sư phạm của cô giáo mầm non có định hướng, có mục đích để giáo dục, phát triển trẻ. Tác động sư phạm của cô giáo phải luôn luôn thay đổi, phù hợp với nhu cầu phát triển của trẻ để trẻ có cảm tình, hứng thú. Vì thế nên thủ thuật chủ yếu của cô được thể hiện ở chỗ phải biết hòa nhập vào thế giới của trẻ, hòa mình vào với tâm hồn của trẻ thơ để biến mình thực sự trở thành một người bạn đích thực của trẻ. Hơn nữa, cô còn phải biết tôn trọng và đồng cảm với trẻ, từ đó sẽ khiến trẻ cởi mở, gần gũi hơn với cô, biết nghe theo, vâng lời cô một cách thoải mái, vui vẻ. Vì thế, trẻ sẽ có được những hiểu biết nhất định, có đầy đủ điều kiện về thể lực, kiến thức đồng thời là hành trang ban đầu cho trẻ hình thành và phát triển nhận cách, đức tính tốt sau này, để trẻ có thể tự tin, vững vàng hơn trong tương lai. Nhưng muốn thực hiện mục tiêu ấy thì giáo viên mầm non cũng như những cán bộ công tác trong lĩnh vực giáo dục phải làm như thế nào? Người giáo viên cần phải chú trọng và không ngừng đổi mới việc rèn luyện nề nếp, thói quen ban đầu cho trẻ mầm non. Đặc biệt, đội ngũ giáo viên phải được đào tạo bài bản, có chuyên môn sư phạm cao và thường xuyên bồi dưỡng nâng cao trình độ, kĩ năng nghiệp vụ để tiếp thu dầy đủ các chuyên đề, tiếp cận được với cái mới một cách kịp thời việc chăm sóc – giáo dục trẻ, từ đó, việc rèn luyện nề nếp, thói quen ban đầu cho trẻ đạt kết quả cao.

Xét về góc độ giáo dục nề nếp, thói quen ban đầu đối với trẻ ở độ tuổi mầm non tháng, nếu cư tiếp tục thực hiện theo phương pháp cũ trước kia đã thực hiện thì sẽ không mang lại hiệu quả cao, mặt khác, tính chủ động, tích cực sẽ không phát huy được nhưng khả năng sáng tạo, từ đó dẫn tới kết quả về mặt trí tuệ của trẻ sẽ thấp, trẻ sẽ trở nên thụ động, thiếu tự tin.

Vì vậy, theo như chúng ta thấy, chỉ có việc đổi mới hình thức tổ chức cho trẻ thì mới có thể tạo ra được những môi trường hoạt động tốt, tạo ra những cơ hội, thử thách mới cho trẻ tìm tòi, học hỏi, để trẻ phát huy được hết những khả năng vốn có tiềm ẩn trong con người mình

I. Đặc điểm tình hình:

Thực hiện sự chỉ đạo của Sở giáo dục đào tạo Hà Nội, Phòng giáo dục đào tạo quận Cầu Giấy, trường Mầm non Sao Mai tiếp tục thực hiện đổi mới hình thức giáo dục cho trẻ mầm non để trẻ phát triển một cách toàn diện

Trường mầm non Sao Mai đạt chuẩn quốc gia năm 2009. Khuôn viên rất rộng, có tất cả 11 lớp, trong đó có 10 lớp mẫu giáo và 1 lớp nhà trẻ 24 – 36 tháng.Đội ngũ giáo viên, nhân viên đều có trình độ chuyên môn đạt chuẩn và trên chuẩn. Trường có phòng học thoáng mát, rộng rãi, trang bị đồ dùng, đồ chơi tương đối đầy đủ.

Cùng với sự đổi mới của các khối lớp, tôi nhận thấy rằng muốn các cháu hoạt động và phát triển tốt thì bước đầu các cháu phải được phát triển một cách toàn diện. Từ đó mà trong suốt hai mươi năm dạy nhà trẻ, tôi luôn nhận rằng chương trình dạy theo hướng đổi mới là rất thiết thực và phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Vì thế nên trước hết, cô giáo cần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ mầm non

Thực tế hiện nay cho thấy đối với các gia đình chủ yếu là các bậc cha mẹ còn có nhiều sai lầm về rèn nề nếp thói quen cho trẻ nói riêng. Thứ nhất là nuông chiều con quá mức khiến trẻ chỉ biết hưởng thụ, sau này trở thành người có tính ích kỉ, vụng về, thiếu tự tin trong cuộc sống. Thứ hai là không tin vào khả năng của trẻ, trẻ muốn làm nhưng thấy trẻ làm vụng về, lóng ngóng, chậm chạp thì tỏ ra khó chịu, dần dần tạo ra sự ỉ lại, lười biếng, tạo ra những thói quen không tốt cho trẻ. Còn đối với nhà trường, qua khảo sát chúng tôi nhận thấy phần đông giáo viên nhận thức đầy đủ và có thái độ đúng đắn trong việc rèn luyện các thói quen tốt cho trẻ. Song về hướng dẫn rèn luyện các thói quen cho trẻ lại rất hạn chế. Nguyên nhân là do nhiều giáo viên cho rằng trẻ còn quá nhỏ để tiếp thu và rèn luyện các thói quen tốt, bên cạnh đó, điều quan trọng là một số cô giáo ngại khổ, sợ tốn thời gian (vì trẻ thực hiện chậm chạp, lóng ngóng)

2. Biện pháp thực hiện:

1 – Biện pháp 1:

Rèn luyện thói quen tốt tự lập cho trẻ thông qua giờ ăn

- Trên thực tế, chúng ta thấy có những trẻ đã lớn rồi, trẻ 5 – 6 tuổi vẫn chưa tự ăn được. Điều này có vẻ như là kết quả của thói quen nuôi dạy trẻ của bố mẹ, ông bà, người lớn trong gia đình. Họ hay xúc cho trẻ ăn và rất hay dỗ dành hay làm đủ trò đủ kiểu để cho trẻ ăn một cách ép buộc, không thoải mái. Những bữa ăn như vậy, có khi kéo dài hàng giờ hoặc hơn. Thực tế, trẻ từ 1 tuổi đã có thể ngồi tự ăn dần ở bàn. Lớn hơn một chút nữa, trẻ có thể nhai tốt, đưa thìa vào miệng và biết xoay trở thìa. Khoảng 2 tuổi, trẻ có thể dùng thìa tự xúc ăn, cầm cốc tự uống nước thoải mái. Khi rèn cho trẻ tự xúc cơm, người lớn đừng bao giờ cảm thấy khó chịu về sự vương vãi do trẻ gây ra. Ban đầu, có vẻ như một bãi chiến trường nhưng không lâu sau, chúng ta có thể cảm thấy nhẹ nhõm biết bao khi cho trẻ ăn. Cụ thể, khi trẻ mới đến lớp, trẻ chưa có các kĩ năng tự xúc cơm, cô giáo cần dạy trẻ, động viên, khuyến khích trẻ tự xúc. Thời gian đầu tiên, giờ ăn có thể kéo dài, các cô vất vả với các trẻ. Nhưng bù lại, sau một thời gian kiên trì rèn luyện, đã tạo thành nếp ăn uống tốt cho trẻ, thì giờ ăn của trẻ sẽ diễn ra nhanh hơn, sạch sẽ hơn. Để cho trẻ được tự ăn nhiều khi còn cần tạo ra hứng thú cho trẻ, giúp trẻ không cảm thấy bị gò ép, bắt buộc khi ăn. Thực tế ở lớp tôi có nhiều trẻ khi thấy người lớn kéo bàn ra là tự động xếp hàng ra rửa tay và chuẩn bị ăn một cách rất thích thú.

2 – Biện pháp 2:

Phân nhóm đặc điểm tâm sinh lý của trẻ để có biện pháp thích hợp.

- Bên cạnh đó, việc thực hiện chương trình chăm sóc – giáo dục trẻ  là vấn đề hết sức quan trọng. Ngoài ra, việc tiến hành tổ chức đưa các cháu đi vào nề nếp, thói quen ở mọi lúc mọi nơi phải dựa trên đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Vì thế, mọi hoạt động trong ngày của trẻ tôi đều phải nghiên cứu, lập ra chương trình kế hoạch bồi dưỡng đối tượng theo sự phân nhóm và sắp xếp chỗ ngồi cho từng cháu một cách hợp lý:

+ Trẻ nhút nhát, hay quấy khóc ngồi cạnh trẻ nhanh nhẹn, mạnh dạn.

+ Trẻ khá ngồi cạnh trẻ trung bình.

+ Trẻ hiếu động, cá biệt, hay nói chuyện ngồi cạnh trẻ ngoan, ngồi cạnh cô giáo, để dễ quan sát và tiện cho việc điều hành, quản lý trẻ tốt hơn.

Cô động viên, khích lệ sự tiến bộ đối với những trẻ hiếu động, cá biệt khi thấy trẻ có dấu hiệu ngoan ngoãn hơn. Đặc biệt, tôi thường xuyên uốn nắn và tập cho trẻ cách đi, đứng, xưng hô, cách trả lời cô khi cần thiết,… bằng những hình thức trên, tôi đã dần ổn định và đưa trẻ đi vào nề nếp, thói quen trong mọi hoạt động ở mọi lúc, mọi nơi. Ví dụ: trong các giờ học, giờ chơi ở lớp, tôi chú ý rèn cho trẻ thói quen trả lời cô giáo lễ phép, rõ ràng. Tạo cho trẻ thói quen biết quan tâm, nhường nhịn các bạn khi chơi đồ chơi. Hay nhắc nhở trẻ phải đi đứng nhẹ nhàng, không chạy nhảy, xô đẩy nhau, sẽ có thể bị đau và không ngoan. Từ những việc rất đơn giản như vậy, người lớn chúng ta thường không hay để ý nhưng đó là những đi

6. Biện pháp 3:

Rèn cho trẻ có thói quen biết vâng lời người lớn

Những đứa trẻ mới đi học thường rất bướng bỉnh, chúng luôn luôn không chịu vâng lời người lớn. Nhưng vâng lời người lớn sẽ giúp trẻ học hỏi một cách hiệu quả hơn, tránh được những điều nguy hiểm.

Có nhiều cách đơn giản mà bạn cần thực hiện một cách kiên định, sẽ dạy trẻ nhiều thói quen để biết vâng lời. Không bao giờ quá sớm để bắt đầu dạy trẻ. Cụ thể, khi rèn trẻ, ta cần phải kiên trì, một đứa trẻ mới đi học chưa có nề nếp trong việc ăn uống: trẻ không chịu ngồi ở bàn, chạy quanh lớp,… Lúc đó cô hãy nhẹ nhàng hướng dẫn trẻ ngồi vào bàn, một ngày, hai ngày, rồi nhiều ngày, trẻ sẽ vâng lời hơn, nếu ta ngồi tại bàn ăn nhắc nhở trẻ nên ăn hết phần của mình, Tương tự như vậy, đối với giờ ngủ cũng thế, cô tổ chức cho trẻ nằm trên gường ngủ chung với các bạn, tạo một thói quen tốt cho trẻ có một giấc ngủ sâu, ngủ ngon.

4. Biện pháp 4:

Mời phụ huynh cùng tham gia giáo dục thói quen tốt cho trẻ

Để góp phần nâng cao chất lượng thực hiện chương trình GDMN, đồng thời thực hiện thành công việc hình thành thói quen tốt cho trẻ mầm non, chúng tôi luôn coi trọng và tạo điều kiện để CMHS có thể tham gia vào nhiều hoạt động khác nhau.

Ngay từ đầu năm học, chúng tôi đã tổ chức họp phụ huynh, trao đổi những thông tin, những nội dung cơ bản trong kế hoạch giáo dục của  nhà trường tới 100% CMHS. Trong suốt năm học, chúng tôi thường xuyên có sự trao đổi thông tin 2 chiều với CMHS thông qua thư điện tử, góc tuyên truyền của lớp và qua sổ trao đổi giữa CMHS được để tại các lớp Ngoài việc sưu tầm những phương pháp giáo dục tính nề nếp, thói quen tốt  cho trẻ theo đúng độ tuổi, phù hợp với tâm lý của trẻ để tuyên truyền những kiến thức giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách trẻ  tốt hơn. Từ đó phụ huynh cũng biết được khả năng nề nếp, thói quen  của con mình đến đâu. Mặt khác, từ ý kiến phản hồi của phụ huynh, cô giáo lại có những kế hoạch giáo dục nề nếp, thói quen phù hợp với khả năng tự phục vụ của từng trẻ, từ đó, giúp cho việc giáo dục trẻ được tốt hơn.

Việc kết hợp trao đổi với phụ huynh là rất quan trọng, vì thế tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh để nắm được một số thông tin cần thiết như : tâm lý, cách ăn uống sinh hoạt, sức khỏe và khả năng tự lập của từng trẻ từ đó tôi nắm được tình hình của trẻ.

3. Kết quả đạt được:

Qua một năm học, tôi kiên trì thực hiện một số biện pháp giáo dục nề nếp, thói quen tốt  cho trẻ, đến nay, trẻ đã thực sự yêu mến cô giáo các bạn và thích đi học, có nề nếp tham gia trong mọi hoạt động, trẻ có tác phong mạnh dạn và tự tin hơn.

Cụ thể: Trẻ về nhà đã biết tự làm một số việc tự phục vụ như tự xúc cơm, tự uống nước, tự đi vệ sinh khi có nhu cầu, khi chơi xong tự cất dọn đồ chơi đúng nơi quy định, trẻ biết chào hỏi lễ phép với người lớn. Một điều quan trọng đó là sự mạnh dạn, tự tin của trẻ khi tham gia vào các hoạt động tập thể của lớp

Nhờ đó, các bậc phụ huynh rất vui và càng yên tâm hơn khi gửi con đến lớp. Bên cạnh đó, từ việc có thói quen, nề nếp tốt trong các hoạt động dẫn đến việc rất thuận lợi cho cô giáo thực hiện tốt nhiệm vụ chăm sóc, giáo dục một cách dễ dàng.

Trên đây là bản tham luận  của tôi trong việc rèn luyện thói quen ban đầu cho trẻ mầm non. Trong khi thực hiện, bản thân tôi chưa thấy hết những tồn tại và những hạn chế trong nội dung và cách trình này. Tôi rất mong nhận được sự góp ý của chị em đồng nghiệp, của các cấp lãnh đạo để tôi có thêm nhiều kinh nghiệm hơn nữa trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ.

Xin trân trọng cảm ơn!

Để lại phản hồi của bạn cho bài viết này


Các tin khác